การทอผ้า

การทอผ้าไหม
ขั้นตอนสุดท้ายก่อนที่ออกมาเป็นผ้าผืนงาม การทอไหมประกอบไปด้วยเส้นด้าย 2 ชุด คือ "เส้นด้ายยืน" จะขึงตามความยาวผ้าอยู่ติดในเครื่องทอ หรือแกนม้วนด้านยืน อีกชนิดหนึ่งคือ "เส้นด้ายพุ่ง"จะถูกกรอเข้ากระสวยเพื่อให้กระสวยเป็นตัวนำเส้นด้าย พุ่งสอดขัดเส้นด้านยืนเป็นมุมฉาก ทอสลับกันไปตามความยาวของผืนผ้าการสอดด้านพุ่งแต่ละเส้นต้องสอดให้สุดถึงริมแต่ ละด้าน แล้วจึงวกกลับมา จะทำให้เกิดริมผ้าเป็นเส้นตรงทั้งสองด้านส่วนลวดลายของผ้านั้นขึ้นอยู่กับการวางลายผ้าของแต่ละท้องถิ่น

อุปกรณ์การทอ
          สันนิษฐานว่าคงมีหูกทอผ้าแล้วในสมัยก่อนประวัติศาสตร์แล้ว อาจจะมีหลายแบบเป็นขนาดเล็ก ๆ ทอด้วยมือชนิดตอกตรึงไว้กับพื้นหรืออาจเป็นชนิดที่มีแต่ฟืม ไม่ต้องใช้โครงหูกอย่างที่ชาวเขานิยมทอในปัจจุบัน
กี่ทอผ้า
          มีขนาดใหญ่ประกอบไปด้วยโครงกี่ฟืม เขาหูกหรือตะกอ ไม้ม้วนผ้าและหลักม้วนผ้า ไม้สำหรับพาด
นั่งเวลาคานเหยียบสำหรับดึงเส้นไหมและตะกอลง ไม้แกนม้วนไหมเส้นยืน คานแขวน กระสวย หลอดด้ายพุ่ง
ผังหรือสะดึงขึงผ้าให้ตึงมักจะวางไว้ใต้ถุนเรือน และฝังเสากับพื้นดินแบบถาวร โครงกี่ประกอบด้วยเสา 4 เสา
คาน 9 คาน บนมี 4 คาน ล่างมี 1 คาน และคานกลางมี 1คานมีราวหูกทั้ง4ด้านมีทั้งด้านบนและด้านล่าง
 

คานแขวน
          เป็นไม้ห้อยอยู่กับคานของกี่ ซึ่งคานของทั้งสองใช้แชวนเชือกที่ต่อ
มาจากเขาหรือตะกอ เพื่อให้ตึงอยู่ ตลอดเวลา

ฟืมหรือหวี
         คือเครื่องมือสำหรับทอผ้ามีฟันเป็นซี่ ๆ คล้ายหวีใช้สำหรับสอดไหมหรือเพื่อจัดเส้นไหมให้อยู่ห่างกัน แล้วใช้กระทบไหมพุ่งที่สานตัดกันกับไหมยืน
หรือไหมเครือเป็นผืนผ้า การทอผ้าเนื้อหนาหรือเนื้อบางขึ้นอยู่กับฟันหวีหรือฟืม

ตะกอ
        ตะกอใช้สำหรับแยกเส้นด้ายให้ขึ้นเพื่อเปิด ให้จังหวะของเส้นด้าย พุ่งสอดขัดกัน

ตะกอหลอก
         ตะกอแผงหรือเขาใหญ่และเขายาว ใช้เป็น
ที่เก็บไม้ขิดเพื่อส่งลายให้ทอโดยไม่ต้องเก็บขิดเป็น ลักษณะตะกอแนวตั้ง

ไม้กำพั่น (ไม้กำพัน)
        ใช้สำหรับม้วนผ้าที่ทอแล้วไว้อีกส่วนหนึ่ง
ไม้แกนม้วนผ้านี้จะเหลาเป็นเหลี่ยมจะได้ยึดผ้าที่ ี่ม้วนเก็บไว้ไม่ให้ลื่น

ไม้ดาบ
         คือไม้สอดแทนไม้ขิดเพื่อให้ตะกอเปิดกว้าง และสอดด้ายยืนพุ่งไป

ไม้เหยียบหรือคานเหยียบ
         คือไม้ไผ่ 2 อัน ที่ถูกเชื่อมโยงกับเขาผูกหรือตะกอ เพื่อใช้สำหรับเหยียบดึงเขาหูกทั้ง 2 อัน ให้เส้นไหมยืนขึ้น
ลงสลับกัน และเปิดช่องเพื่อพุ่งกระสวยไหมเข้าไปในร่องดังกล่าว เส้นไหมทั้ง 2 ชนิดจะสานขัดกันเป็นเนื้อผ้า

ไม้นั่งทอผ้า
          คือไม้กระดานหนาพอสมควรและมีความยาวกว่ากี่เล็กน้อย ใช้เวลานั่งทอผ้า ไม้นี้จะใช้พาดระหว่างหลักกี่หน้า
ข้างหน้ากับหลักม้วนผ้า

กระสวย
        ใช้บรรจุหลอดพุ่งสอดไประหว่างช่องว่างของเส้นไหมยืน ต้นและปลายเรียวตรงกลางเจาะเป็นช่องสำหรับใส่หลอดด้าย


 ไม้ดาบ
          คือไม้สอดแทนไม้ขิดเพื่อให้ตะกอเปิดกว้าง และสอดด้ายยืนพุ่งไป

ไม้ขิด
         ใช้สำหรับคัดลาย

บากี่
          คือไม้ที่รองรับส่วนปลาย 2 ด้าน ของไม้ม้วนผ้ามี 2 หลัก แต่ละหลักจะอยู่คนละข้างของหูก

ผัง
          เป็นไม้ที่ขึงไว้ตามความกว้างของผ้าที่ทอ เพื่อให้หน้าผ้าตึงพอดีกับฟืมและเพื่อทำให้ลายผ้าตรงไม่คดไปคดมา

ตะกอหลอก
         ตะกอแผงหรือเขาใหญ่และเขายาว ใช้เป็น
ที่เก็บไม้ขิดเพื่อส่งลายให้ทอโดยไม่ต้องเก็บขิดเป็น ลักษณะตะกอแนวตั้ง

ไม้กำพั่น (ไม้กำพัน)
        ใช้สำหรับม้วนผ้าที่ทอแล้วไว้อีกส่วนหนึ่ง
ไม้แกนม้วนผ้านี้จะเหลาเป็นเหลี่ยมจะได้ยึดผ้าที่ ี่ม้วนเก็บไว้ไม่ให้ลื่น

ไม้ดาบ
         คือไม้สอดแทนไม้ขิดเพื่อให้ตะกอเปิดกว้าง และสอดด้ายยืนพุ่งไป

ไม้เหยียบหรือคานเหยียบ
         คือไม้ไผ่ 2 อัน ที่ถูกเชื่อมโยงกับเขาผูกหรือตะกอ เพื่อใช้สำหรับเหยียบดึงเขาหูกทั้ง 2 อัน ให้เส้นไหมยืนขึ้น
ลงสลับกัน และเปิดช่องเพื่อพุ่งกระสวยไหมเข้าไปในร่องดังกล่าว เส้นไหมทั้ง 2 ชนิดจะสานขัดกันเป็นเนื้อผ้า

ไม้นั่งทอผ้า
          คือไม้กระดานหนาพอสมควรและมีความยาวกว่ากี่เล็กน้อย ใช้เวลานั่งทอผ้า ไม้นี้จะใช้พาดระหว่างหลักกี่หน้า
ข้างหน้ากับหลักม้วนผ้า

กระสวย
        ใช้บรรจุหลอดพุ่งสอดไประหว่างช่องว่างของเส้นไหมยืน ต้นและปลายเรียวตรงกลางเจาะเป็นช่องสำหรับใส่หลอดด้าย


 ไม้ดาบ
          คือไม้สอดแทนไม้ขิดเพื่อให้ตะกอเปิดกว้าง และสอดด้ายยืนพุ่งไป

ไม้ขิด
         ใช้สำหรับคัดลาย

บากี่
          คือไม้ที่รองรับส่วนปลาย 2 ด้าน ของไม้ม้วนผ้ามี 2 หลัก แต่ละหลักจะอยู่คนละข้างของหูก

ผัง
          เป็นไม้ที่ขึงไว้ตามความกว้างของผ้าที่ทอ เพื่อให้หน้าผ้าตึงพอดีกับฟืมและเพื่อทำให้ลายผ้าตรงไม่คดไปคดมา

ตะกอหลอก
         ตะกอแผงหรือเขาใหญ่และเขายาว ใช้เป็น
ที่เก็บไม้ขิดเพื่อส่งลายให้ทอโดยไม่ต้องเก็บขิดเป็น ลักษณะตะกอแนวตั้ง

ไม้กำพั่น (ไม้กำพัน)
        ใช้สำหรับม้วนผ้าที่ทอแล้วไว้อีกส่วนหนึ่ง
ไม้แกนม้วนผ้านี้จะเหลาเป็นเหลี่ยมจะได้ยึดผ้าที่ ี่ม้วนเก็บไว้ไม่ให้ลื่น

ไม้ดาบ
         คือไม้สอดแทนไม้ขิดเพื่อให้ตะกอเปิดกว้าง และสอดด้ายยืนพุ่งไป

ไม้เหยียบหรือคานเหยียบ
         คือไม้ไผ่ 2 อัน ที่ถูกเชื่อมโยงกับเขาผูกหรือตะกอ เพื่อใช้สำหรับเหยียบดึงเขาหูกทั้ง 2 อัน ให้เส้นไหมยืนขึ้น
ลงสลับกัน และเปิดช่องเพื่อพุ่งกระสวยไหมเข้าไปในร่องดังกล่าว เส้นไหมทั้ง 2 ชนิดจะสานขัดกันเป็นเนื้อผ้า

ไม้นั่งทอผ้า
          คือไม้กระดานหนาพอสมควรและมีความยาวกว่ากี่เล็กน้อย ใช้เวลานั่งทอผ้า ไม้นี้จะใช้พาดระหว่างหลักกี่หน้า
ข้างหน้ากับหลักม้วนผ้า

กระสวย
        ใช้บรรจุหลอดพุ่งสอดไประหว่างช่องว่างของเส้นไหมยืน ต้นและปลายเรียวตรงกลางเจาะเป็นช่องสำหรับใส่หลอดด้าย


 ไม้ดาบ
          คือไม้สอดแทนไม้ขิดเพื่อให้ตะกอเปิดกว้าง และสอดด้ายยืนพุ่งไป

ไม้ขิด
         ใช้สำหรับคัดลาย

บากี่
          คือไม้ที่รองรับส่วนปลาย 2 ด้าน ของไม้ม้วนผ้ามี 2 หลัก แต่ละหลักจะอยู่คนละข้างของหูก

ผัง
          เป็นไม้ที่ขึงไว้ตามความกว้างของผ้าที่ทอ เพื่อให้หน้าผ้าตึงพอดีกับฟืมและเพื่อทำให้ลายผ้าตรงไม่คดไปคดมา


This Category is currently empty

เว็บลิงค์

images\stories\map\thtambon

images\stories\map\google

images\stories\map\kapook


Designed by:
SiteGround web hosting Mambo templates